ओवेसींचा एमआयएम निवडणूक समीकरणे कसे बदलत आहे?

मुंबई (कल्याणी पाटील : मेट्रोपोलिस पोस्ट वृत्तसेवा) : असदुद्दीन ओवेसी यांच्या नेतृत्वाखालील ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन (एआयएमआयएम) हा पक्ष बराच काळ जुन्या हैदराबाद शहरापुरता मर्यादित होता. हा पक्ष आता त्याच्या पारंपरिक पायाच्या पलीकडे विस्तारत आहे आणि अनेक राज्यांमध्ये अल्पसंख्याक-केंद्रित राजकीय शक्ती म्हणून उदयास येत आहे. महाराष्ट्र महानगरपालिका निवडणुकीत त्याच्या अलीकडील कामगिरीने सर्वांना आश्चर्यचकित केले आहे. ओवेसींच्या पक्षाने १३ महानगरपालिकांमध्ये १२६ नगरसेवकांच्या जागा जिंकल्या. या कामगिरीमुळे पक्षाला राष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्धी मिळाली आहे. मर्यादित उपस्थिती देखील व्यापक राजकीय लहरी निर्माण करू शकते हे या निकालातून दिसून येते.

हैदराबाद हे एमआयएमचे संघटनात्मक केंद्र राहिले आहे. तेलंगणामध्ये एमआयएमचे सात आमदार, दोन विधान परिषद सदस्य आहेत. तेलंगणाबाहेर बिहारमध्ये पक्षाचे पाच आमदार आहेत. देशाच्या इतर भागातही पक्षाने आपला पाया मजबूत करण्यासाठी सतत प्रयत्न केले आहेत.
शरद पवारांचा पक्ष एमआयएमपेक्षा मागे
महाराष्ट्रात १२६ नगरसेवकांमुळे एमआयएम शरद पवारांच्या राष्ट्रवादीपेक्षा जवळजवळ तीन पट पुढे आहे. पक्ष राज्यात शिवसेनेपेक्षा (यूबीटी) फक्त ३० जागांनी मागे आहे. एमआयएमने २०२४ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत मालेगाव मध्यवर्ती जागाही जिंकली, ज्यामुळे अल्पसंख्याक-बहुल शहरी भागांवर त्यांचे लक्ष आणखी मजबूत झाले.

दिल्लीतही चमत्कार केले...
२०१४ पासून भाजपचा विस्तार एमआयएमच्या उदयासोबत झाला आहे. अनेकदा, दोघांनी असे संबंध निर्माण केले आहेत जे निवडणूक समीकरणे आकार देतात. २०२५ च्या दिल्ली विधानसभा निवडणुकीत एमआयएम आपले खाते उघडू शकले नाही, परंतु मुस्तफाबादमध्ये ३३,४७४ मते मिळवली, जिथे मुस्लिम लोकसंख्या अंदाजे ४०% आहे. विरोधी पक्षांमधील मतांच्या विभाजनामुळे भाजपचे मोहन सिंग बिश्त १७,५७८ मतांसह विजयी झाले, ज्यामुळे एआयएमआयएम तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही निर्णायक घटक बनला.

एमआयएमकडे निवडणूक परिदृश्य बदलण्याची शक्ती
२०२२ च्या उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीतही असाच प्रकार दिसून आला, जिथे एआयएमआयएमने निवडकपणे निवडणूक लढवली. बिजनौर आणि मुरादाबाद नगरसह किमान सात मतदारसंघांमध्ये, त्यांच्या मतांचा वाटा लक्षणीय होता. यामुळे अप्रत्यक्षपणे भाजपच्या विजयात हातभार लागला. राजकीय विश्लेषकांचा असा युक्तिवाद आहे की एमआयएम जिंकत नसला तरी निवडणुकीची समिकरणे बदलण्यात यशस्वी झाला आहे. ज्यामुळे विरोधी पक्षांना त्यांच्या रणनीतींवर पुनर्विचार करण्यास भाग पाडले जात आहे.

ओवेसी : वक्ता आणि चेहरा
एमआयएमच्या विस्ताराच्या केंद्रस्थानी असदुद्दीन ओवेसी आहेत. ओवेसी यांच्या लोकप्रिय वक्तृत्व आणि संसदीय कौशल्यामुळे ते सर्वात प्रमुख मुस्लिम नेते बनले आहेत. त्यांच्या भाषणांचा शहरी आणि अर्ध-शहरी मतदारांमध्ये, विशेषतः मर्यादित औपचारिक शिक्षण असलेल्या मतदारांमध्ये, जिथे त्यांना एक प्रेरणादायी आवाज म्हणून पाहिले जाते, खोलवर प्रभाव पडतो. संसदेत ओवेसी नियमितपणे अल्पसंख्याक हक्क, नागरिकत्व कायदे आणि शहरी प्रशासनाच्या मुद्द्यांवर भाजप आणि काँग्रेस दोघांनाही लक्ष्य करतात. भारतीय मुस्लिमांचा प्रतिनिधी आवाज म्हणून त्यांनी स्वतःला सादर केले आहे. एमआयएमच्या वाढत्या प्रभावामुळे, त्यांच्या लोकप्रियतेने पक्षाला एक धोरणात्मक विघटनकारी शक्ती बनवले आहे, जो हैदराबादच्या पलीकडे परिणाम आणि वादविवादांवर प्रभाव पाडत आहे.