सोने आणि चांदी विसरून जा... हा धातू बनेल कुबेरचा खजिना; तज्ञाने सांगितले का बदलेल पुढील १० वर्षांत परिस्थिती

या वर्षी सोने आणि चांदीच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. चांगल्या परताव्यासाठी बरेच लोक त्यात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक करत आहेत. अनेक गुंतवणूकदारांचा असा विश्वास आहे की सोने आणि चांदी हे भविष्यातील धातू आहेत. परंतु एका तज्ञाचे म्हणणे आहे की भविष्यातील धातू सोने किंवा चांदी नाही तर तांबे आहे. तज्ञाचे म्हणणे आहे की तांबे हा भविष्य घडवू शकणारा धातू आहे.

ज्येष्ठ विश्लेषक सुजय यू चेतावणी देतात, की भारतीय लोक सोन्याच्या मागे धावत आहेत, मात्र ते पुढील दशकात अचानक वाढ होण्याची शक्यता असलेल्या मालमत्तेकडे दुर्लक्ष करत आहेत. ते लिंक्डइनवर लिहितात, की तांबे हा असा धातू आहे जो पुढील ५ ते १० वर्षांत संपत्तीत रूपांतर होऊ शकतो. त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की जवळजवळ सर्व भारतीयांना त्याच्या वाढत्या मागणीची माहिती नाही.

तांब्याची मागणी का वाढत आहे?
सुजय लिहितात की तांब्याशिवाय जग भविष्य घडवू शकत नाही. तांबे इलेक्ट्रिक वाहने, सौर पॅनेल, चार्जिंग स्टेशन, पॉवर ग्रिड आणि डेटा सेंटरसाठी आवश्यक आहे. हे सर्व ग्रीन, विद्युतीकृत अर्थव्यवस्थेचे प्रमुख आधारस्तंभ आहेत. परिणामी, तांब्याची मागणी सतत वाढत आहे. दुसरीकडे, त्याच्या पुरवठ्यात तीव्र कमतरता आहे. इंडोनेशियातील सर्वात मोठ्या तांब्या खाणींपैकी एक, ग्रासबर्ग पूर आणि दुर्घटनांमुळे प्रभावित झाली आहे. यामुळे २०२६ पर्यंत ६००,००० टनांपेक्षा जास्त उत्पादन तूट येण्याची भीती आहे. नवीन तांब्याची खाण उघडण्यास १० ते १५ वर्षे लागतात आणि विद्यमान खाणी कमी होत आहेत किंवा त्यांच्या धातूची गुणवत्ता कमी होत आहे.

मॉर्गन स्टॅनलीनेही व्यक्त केली चिंता
मॉर्गन स्टॅनलीच्या अहवालानुसार, पुढील वर्षी म्हणजे २०२६ पर्यंत तांब्याच्या बाजारपेठेत २२ वर्षांतील सर्वात मोठी कमतरता भासेल. ही कमतरता ५.९० लाख टनांपर्यंत पोहोचू शकते. २०२९ पर्यंत ही कमतरता १.१ दशलक्ष टनांपर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. २०२० नंतर पहिल्यांदाच जागतिक तांब्याचे उत्पादन कमी होणार असल्याने हे घडत आहे.

कमी पुरवठा, वाढलेली किंमत
पुरवठ्याच्या कमतरतेमुळे तांब्याच्या बाजारपेठेत चिंता निर्माण झाली आहे. यामुळे अलीकडेच एकाच दिवसात तांब्याच्या किमतीत ३ ते ३.५% वाढ झाली आहे. गोल्डमन सॅक्स आणि सिटी यांनी आता पुढील काही वर्षांत तांब्याची किंमत प्रति टन ११,००० ते १४,००० डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवला आहे. यामुळे २० ते ५०% किंमत वाढण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे, सौर अनुदानात कपात करण्याच्या चीनच्या निर्णयामुळे आगीत इंधन भरले गेले. नवीन नियमांपूर्वी कंपन्यांनी सौर पॅनेल बसवण्याची घाई केली, ज्यामुळे वायरिंग आणि ग्रिड कनेक्शनसाठी तांब्याची मागणी वाढली.

सोने आणि तांब्यामध्ये काय फरक आहे?
तांबे सोन्यासारखे निष्क्रिय पडून राहत नाही. सुजय लिहितात, की एक धातू लॉकरमध्ये बसतो, तर दुसरा भविष्य चालवतो. सोने वाट पाहत असते, तर तांबे २४/७ काम करते. मॉर्गन स्टॅनलीच्या मते, एआय डेटा सेंटर्स आणि इलेक्ट्रिक वाहनांमुळे तांब्याची मागणी वेगाने वाढत आहे. ही मागणी पुरवठ्यापेक्षा खूपच जास्त आहे. तांबे खाण कामगार आधीच वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी संघर्ष करत आहेत. त्यामुळे भविष्यात तांब्याच्या किमती वाढण्याची अपेक्षा आहे.