डॉक्टरांना ओरडू द्या, पण कधीच पिऊ नका हे ४ कफ सिरप!; WHO-FDA ची चेतावणी, यकृत अन्‌ मूत्रपिंड करेल निकामी...

छत्रपती संभाजीनगर (मेट्रोपोलिस पोस्ट वृत्तपत्राच्या सौजन्याने) : आजकाल,  जिकडे पहावे तिकडे कुणीतरी खोकलताना दिसते. बदलत्या हवामानामुळे सर्दी आणि तापेचे रुग्ण वाढत आहेत. पण जर तुम्ही कफ सिरप खरेदी करत असाल तर आम्ही सांगत असलेली तीन नावे लक्षात ठेवा. तुमचे डॉक्टर ओरडत असले तरी ओरडू द्या, पण तुम्ही चुकूनही ३ कफ सिरप खरेदी करू नका. कारण भारतापासून अमेरिकेपर्यंत या तीन कफ सिरपची रुग्णांना विक्री आणि लिहून देण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. काही दिवसांपूर्वी मध्य प्रदेशात झालेल्या अनेक मुलांच्या मृत्यूचे कारण यापैकी एका कफ सिरपशी जोडले जात आहे.

जागतिक आरोग्य संघटनेने ५ वर्षांखालील मुलांसाठी तीन कफ सिरपवर बंदी घातली आहे आणि जर ते आढळले तर ते देशात विक्री थांबवण्याचे निर्देश अधिकाऱ्यांना दिले आहेत. या कफ सिरपमध्ये एक असे रसायन आहे, ज्यामुळे काही दिवसांतच यकृत आणि मूत्रपिंडाचे नुकसान होऊ शकते. कफ सिरप पिल्यानंतर मध्य प्रदेशातील मुलांचा काही दिवसांतच मृत्यू झाला. ते मुलांसाठी देखील हानिकारक असू शकते. त्यामुळे ते पिणे टाळावे. अमेरिकेच्या अन्न आणि औषध प्रशासनाने देखील या कफ सिरपबद्दल एक इशारा जारी केला आहे. त्यात म्हटले आहे, की भारताच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी अहवाल दिला आहे की या कफ सिरपमध्ये डायथिलीन ग्लायकॉल आणि इथिलीन ग्लायकॉल नावाची रसायने आहेत, जी मुलांसाठी धोकादायक आहेत. शिवाय, त्यांचे प्रमाणही खूप जास्त आहे.

हे आहेत ते ३ कफ सिरप
1.    Sresan Pharmaceuticals कंपनीचे Coldrif
2.    Shape Pharma Pvt. Ltd.  कंपनीचे Re-Life Syrup
3.    Rednex Pharmaceuticals Pvt. Ltd. कंपनीचे Respifresh-TR

चौथे सिरपदेखील संशयित
एफडीएच्या मते, भारतातील चौथे सिरप देखील मुलांसाठी हानिकारक असल्याचे दर्शविले जात आहे. तथापि, त्यात हे रसायन आढळलेले नाही. ते Kaysons Pharma Ltd. ने बनवलेले Dextromethorphan Hydrobromide Syrup  आहे.

कफ सिरप रसायनांचे हानिकारक परिणाम
डायथिलीन ग्लायकोल आणि इथिलीन ग्लायकोल रसायनांपासून ऊर्जा कमी होणे, पोटदुखी, उलट्या आणि अतिसार यासारख्या सामान्य लक्षणांपासून होते. गंभीर लक्षणांमुळे श्वास लागणे, जलद श्वास घेणे आणि कोमा होऊ शकतो. काही दिवसांत यामुळे मूत्रपिंड निकामी होणे, यकृताचे नुकसान, मेंदू आणि मज्जासंस्थेला दुखापत किंवा मृत्यू देखील होऊ शकतो.

डायथिलीन ग्लायकोल (डीईजी) म्हणजे काय?
कानपूर येथील अपोलो स्पेक्ट्रा हॉस्पिटलमधील बालरोग आणि नवजात शास्त्रातील सल्लागार डॉ. शशांक त्रिवेदी स्पष्ट करतात की कफ सिरपमध्ये असलेले डायथिलीन ग्लायकॉल हे एक रसायन आहे. ते कारचे अँटीफ्रीझ आणि पेंट बनवण्यासाठी वापरले जाते आणि हे रसायन विषारी आहे. हे औषधांसाठी निकृष्ट किंवा भेसळयुक्त कच्च्या मालात वापरले जाते.

काय करावे आणि काय करू नये?
जर तुम्ही यापैकी कोणतेही कफ सिरप घेतले असेल तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेळेवर उपचार केल्यास नुकसान कमी होऊ शकते. तसेच, फक्त प्रतिष्ठित कंपन्या आणि दुकानांमधून औषधे खरेदी करा. मुलांना कोणतेही औषध देताना अत्यंत सावधगिरी बाळगा.