अभिनेता नवाजुद्दीन सिद्दीकीची विशेष मुलाखत : मी असुरक्षित नाही, पात्रतेपेक्षा खूप मिळालंय, सेटवर ‘रिक्त’ होऊन जातो, डायरेक्टरवर त्यावर लिहितो...

‘गँग्स ऑफ वासेपूर' किंवा ‘सेक्रेड गेम्स'मधील गँगस्टर असो किंवा डोंगर तोडणारा दशरथ ‘मांझी' असो किंवा बजरंगी भाईजानमधील मजेदार पत्रकार असो, नवाजुद्दीन सिद्दीकी प्रत्येक भूमिकेत पाण्यासारखा मिसळतो. म्हणूनच, त्याच्या २६ वर्षांच्या मोठ्या आणि लहान भूमिकांनी सरलेल्या कारकिर्दीला इंडस्ट्रीने एकाच शैलीत अडकवले नाही. सध्या नवाज त्याच्या नवीन क्राइम थ्रिलर ‘रात अकेली है : द बन्सल मर्डर्स'साठी लक्ष वेधत आहे, जो नेटफ्लिक्सवर येत आहे. नवाजुद्दीन सिद्दीकी हा पदवीधर असून, त्याचा जन्म १९ मे १९७४ रोजी उत्तर प्रदेशातील बुढाणा येथे झाला आहे. त्याची खास मुलाखत प्रश्नोत्तराच्या स्वरुपात...

प्रश्न : तुम्ही अनेक वर्षे लहान भूमिका केल्या आहेत. तुम्ही तुमच्या मर्यादा निश्चित न केल्यामुळेच कधी निराश झाला नाहीत, असे म्हटले आहे. आता तुमच्याकडे स्वप्नातील घरासह सर्वकाही आहे, तर आज तुमच्यासाठी यश म्हणजे काय?
नवाज : पाच-सहा वर्षे एक-दोन सीनच्या भूमिका मिळत होत्या तेव्हा थोडी निराशा वाटली होती. मग मी विचार केला, की आता मी दोन दृश्ये करावीत... मग, पाच वर्षे दोन दृश्ये केल्यानंतर मला पुन्हा निराशा वाटू लागली, पण दहा वर्षे अशीच गेली. पण पैसा किंवा स्वप्नातील घर हे माझे कधीच प्राधान्य नव्हते. मी माझ्या गावात, बुढाणा येथे साखर कारखाना उघडू शकलो असतो. घरे, गाड्या, याने काही फरक पडत नाहीत. प्रत्येकाकडे ते असते. फक्‍त कमी-अधिक असा फरक असतो. माझ्यासाठी सर्वकाही अभिनय आहे. माझे एक खूप लहान जग आहे जे अभिनयाभोवती फिरते. माझ्यासाठी यश आणि आनंद यात आहे की एखादा सीन मी किंवा माझ्या दिग्दर्शकाने कल्पना केल्याप्रमाणे घडतो की नाही. ज्या दिवशी ते कल्पनांप्रमाणेच घडते, तो दिवस माझ्यासाठी यशाचा असतो.

प्रश्न : तुम्ही गँगस्टर, सिरीयल किलर, गंभीर मांझी-मंटोपासून ते हलक्याफुलक्या भूमिकांपर्यंत सर्व प्रकारच्या भूमिका साकारल्या आहेत. तुम्ही कधीही कोणत्याही एका स्वरूपात अडकला नाही. हे संक्रमण नैसर्गिकरित्या घडले का, की तुम्हाला टाइपकास्ट करण्याचे प्रयत्न झाले होते?
नवाज : नाही, माझ्यासोबत असे काहीही घडले नाही. मला वाटते की तुम्ही एखाद्या नायकाला टाइपकास्ट करू शकता, परंतु एखाद्या अभिनेत्याला टाइपकास्ट करणे खूप कठीण आहे. अनेकदा नायकांच्या बाबतीत असे घडते की त्यांना त्यांची प्रतिभा आणि अनोखी शैली दाखवण्याची संधी मिळत नाही. कारण लोक त्यांना इतर भूमिकांमध्ये स्वीकारत नाहीत. ते आश्चर्यचकित होतात, विचार करतात, "अरे, आपला नायक असा असू शकत नाही. आपले नायक असे असतात, नाही का?.. ट्रॅजिडी हिरोंच्या बाबतीत आहे. सुदैवाने, कलाकारांच्या बाबतीत असे नाही. एखादा अभिनेता एका चित्रपटात पोलिसाची भूमिका करू शकतो, तर दुसऱ्या चित्रपटात गुंडाची भूमिका करू शकतो, म्हणून ही विविधता खूपच प्रभावी आहे. ही वस्तुस्थिती आहे.

प्रश्न : "रात अकेली है : द बन्सल मर्डर्स’मध्ये तुम्ही पुन्हा एकदा इन्स्पेक्टर जटिल यादवची भूमिका साकारत आहात. तुम्हाला आधीच माहित असल्याने एखाद्या पात्राची पुनरावृत्ती करणे सोपे आहे का?
नवाज : मी असा विचार करत नाही की ते आधी केले आहे, ते सोपे होईल. ते सोपे नसते. यावेळी ते खूपच गुंतागुंतीचे होते. अशा परिस्थितीत, जर मी असा विचार करून अभिनय केला की मी ते आधी केले आहे, मी ते करेन, तर ते खूपच चुकीचे होईल. हा विचार बरोबर नाही. तुम्हाला सुरुवातीपासून सुरुवात करावी लागेल. शिवाय, तुमचा दिग्दर्शक पात्र तयार करतो आणि माझे दिग्दर्शक हनी त्रेहान यांनी या पात्राला आकार देण्यात मोठी भूमिका बजावली आहे.

प्रश्न : जेव्हा तुम्हाला इतका अनुभव असतो, तेव्हा स्वतःला शून्य मानून चित्रपट कसा बनवता येईल?
नवाज : तुमचा अनुभव तुमच्या अवचेतन मनात कुठेतरी राहतो, पण सेटवर विचार करणे, मला माहित आहे, खूप त्रासदायक ठरू शकते. सेटवर विचार करणे, मला काहीच माहित नाही, असे करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. रिक्त असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे; तरच तुमचा दिग्दर्शक त्या सेटचे वातावरण टिपेल आणि तुमच्या मनात काहीतरी नवीन निर्माण करेल. जेव्हा तुम्ही रिक्त पाटी घेऊन जाता तेव्हा दिग्दर्शक त्यावर लिहितो. जर ते आधीच ते भरले असेल, तर ते कुठे लिहतील? म्हणून, रिक्त असणे चांगले. प्रत्येक चित्रपटाला काहीतरी नवीन हवे असते.

प्रश्न : एक अभिनेता म्हणून नवाजुद्दीन सिद्दीकी कोणत्या असुरक्षिततेमुळे किंवा भीतीमुळे ग्रस्त आहे का?
नवाज : नाही, मला कोणतीही असुरक्षितता किंवा भीती वाटत नाही. मला माझ्या पात्रतेपेक्षा जास्त मिळाले आहे. मला असे अनेक चित्रपट मिळाले आहेत ज्यांचा मला अभिमान वाटेल आणि जर एखाद्या अभिनेत्याला अशा गोष्टी मिळत राहिल्या तर त्याला कोणतीही तक्रार नसावी.