मुंबई (ऋतुजा पाटील : मेट्रोपोलिस पोस्ट वृत्तसेवा) महाराष्ट्रात महापालिका निवडणुका होत आहेत. १९९७ पासून BMC मध्ये सत्ता असलेल्या ठाकरे गटासाठी ही निवडणूक अग्निपरीक्षेपेक्षा कमी नाही. छगन भुजबळ, नारायण राणे आणि संजय निरुपम यांसारख्या नेत्यांनी पक्ष सोडल्यानंतरही पक्षाला धक्का बसला नव्हता, परंतु एकनाथ शिंदे यांनी एकट्याने बंड करून मोठा धक्का दिला. केंद्र आणि राज्यात सरकारे स्थापन केल्यानंतर भाजप बीएमसीमध्ये ट्रिपल-इंजिन सत्तेची इच्छा बाळगून आहे. काँग्रेस आणि समाजवादी पक्ष, जे एकटे निवडणूक लढवत आहेत, ते देखील सत्ताधारी पक्षांना आव्हान देण्याचा प्रयत्न करत आहेत. या पक्षांसमोरील सध्याच्या आव्हानांचा सविस्तर रिपोर्ट...
शिवसेना (UBT)एकनाथ शिंदे यांच्या बंडानंतर २०२२ मध्ये सरकार आणि पक्ष गमावल्यानंतर उद्धव ठाकरे यांच्यासाठी ही सर्वात मोठी परीक्षा आहे. पक्षाने बराच काळ बीएमसीची स्थायी समिती सांभाळली. पक्षात फूट पडल्यानंतर कार्यकर्त्यांना ऊर्जा देण्यासाठी उद्धव ठाकरे या निवडणुकीत वैयक्तिकरित्या नेतृत्व करत आहेत. मनसेच्या स्थापनेनंतर पहिल्यांदाच, दोन्ही भाऊ (राज आणि उद्धव) यांनी युती करून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. उद्धव यांनी पक्षाच्या तळाशी, शाखांमध्ये (शाखा) दौरे करण्यास सुरुवात केली आहे. मुलगा आदित्य देखील त्यांच्या पुरोगामी प्रतिमेद्वारे तरुणांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न करत आहे. मराठी मतदारांसह मुस्लिम मतदारांवरही पक्षाचा दृढ विश्वास आहे.
भारतीय जनता पक्षसध्या राज्यात क्रमांक १ चा पक्ष म्हणून मिरवणाऱ्या भाजपने बीएमसी निवडणुकीत पहिल्यांदाच आपला महापौर बनविण्याचा संकल्प केला आहे. त्यासाठी निवडणूक तयारीत कोणतीही कसर सोडली नाही. शिवसेनेशी (शिंदे) युती करून, पक्षाने विधानसभा निवडणुकीत मिळालेल्या यशाची पुनरावृत्ती करण्यासाठी एक संपूर्ण रोडमॅप तयार केला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या उपस्थितीत निवडणूक प्रचार सुरू करून पक्ष ठाकरे बंधूंविरुद्ध एकत्रित लढण्याचा संदेश पक्ष कार्यकर्त्यांना देत आहे. मुंबई भाजप अध्यक्ष अमित साटम आणि माजी अध्यक्ष आशिष शेलार हे ग्राऊंड लेव्हलवर सक्रिय असून सर्व आमदारांनाही कामे सोपवण्यात आली आहेत. पक्षाने शिवसेनेला दिलेल्या ९० जागा एक्स-फॅक्टर मानल्या जात आहेत; त्यांचे निकाल थेट महापौर निवडणुकीच्या निकालांवर परिणाम करतील.
काँग्रेसकाँग्रेस पुन्हा आपले स्थान मिळविण्यासाठी संघर्ष करत आहे. २०१४ मध्ये मुंबईत झालेल्या पराभवानंतर पक्षाला ते स्थान परत मिळवता आले नाही. एकेकाळी शहरातील सहा लोकसभा जागांपैकी पाच जागा त्यांच्या ताब्यात होत्या. यावेळी, संघटनेला बळकटी देण्यासाठी, पक्षाने स्वबळावर निवडणूक लढवण्याची घोषणा केली, परंतु शेवटी वंचित बहुजन आघाडीला ६२ जागा दिल्या. नेहमीप्रमाणे, उमेदवारांची यादी उशिरा जाहीर करण्यात आली. काँग्रेसला ५० पेक्षा जास्त जागा जिंकण्याचा विश्वास आहे, परंतु ठाकरे गट, समाजवादी पक्ष, राष्ट्रवादी (एपी) आणि एआयएमआयएम सारखे पक्ष मुस्लिम मतांसाठी स्पर्धा करत आहेत.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष
१९९९ मध्ये पक्षाच्या स्थापनेपासून मुंबईत राष्ट्रवादीची स्थिती कधीही मजबूत नव्हती. बंडखोरीनंतर परिस्थिती आणखी बिकट झाली आहे. शरद पवार सध्या ठाकरे बंधूंसोबत युती करून ११ जागांवर निवडणूक लढवत आहेत, तर अजित पवार यांनी ९४ जागांवर एकटे उमेदवार उभे केले आहेत, ज्यात मोठ्या संख्येने मुस्लिम उमेदवार आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) च्या निवडणूक प्रचारावर मलिक कुटुंबाचे पूर्ण नियंत्रण आहे आणि पक्ष त्यांच्या जागांची संख्या वाढवण्याचे आणि एक मजबूत दावेदार बनण्याचे ध्येय ठेवत आहे.
समाजवादी पक्ष
मुंबईतील उत्तर भारतीय आणि मुस्लिमांच्या मोठ्या वर्गाचा आवडता समाजवादी पक्ष सध्या अंतर्गत कलहात अडकला आहे. पक्ष मागील निवडणूक कामगिरीची पुनरावृत्ती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. पक्षाच्या दोन आमदारांपैकी एक रईस शेख हे पक्षाचे प्रभावी चेहरा आहेत, परंतु प्रदेशाध्यक्ष आमदार अबू असीम आझमी यांच्याशी असलेले त्यांचे भांडण आता सार्वजनिक झाले आहे. हे पक्षासाठी हानिकारक देखील असू शकते. या संघर्षादरम्यान, स्थायी समितीमध्ये आपली उपस्थिती नोंदवण्यासाठी सपाला ७-८ जागा जिंकाव्या लागतील.
प्रत्येक पक्षाची कामगिरी कशी होती?
शिवसेना (संयुक्त)
१९९७- १०३
२००२- ९७
२००७- ८४
२०१२- ७५
२०१७- ८४
भाजपा
१९९७- १७
२००२- ३५
२००७- २८
२०१२- ३१
२०१७- ८२
काँग्रेस
१९९७- ५०
२००२- ३५
२००७- ७५
२०१२- ५२
२०१७- ३१
राष्ट्रवादी काँग्रेस (संयुक्त)
१९९७ स्थापन झालेला नाही
२००२- १२
२००७- १४
२०१२- १३
२०१७- ९
समाजवादी पक्ष
१९९७- २३
२००२- १०
२००७- ७
२०१२- ९
२०१७- ६
.jpeg)
