चीन बनवतेय जगातील सर्वात मोठी ‘सुपर कोल्ड एअर बॅटरी'!; दरवर्षी १८० दशलक्ष युनिट वीज निर्माण करेल, कशी ते जाणून घ्या...

चीन जगातील सर्वात मोठा लिक्विड एअर एनर्जी साठवणूक प्रकल्प बांधत आहे. हा प्रकल्प गोबी वाळवंटातील किंघाई प्रांतातील गोलमूद शहराबाहेर स्थित आहे. त्याला ‘सुपर कोल्ड एअर बॅटरी' म्हटले जात आहे. येथे पांढऱ्या टाक्यांची एक रांग आहे, जिथे उच्च दाबाने हवा थंड केली जाते. हवा इतक्या प्रमाणात थंड केली जाते की ती द्रवात बदलते. हे तापमान अंदाजे उणे १९४ अंश सेल्सिअस आहे. जेव्हा ही द्रव हवा बाहेर काढली जाते तेव्हा ती वेगाने विस्तारते आणि या विस्ताराच्या बळामुळे वीज निर्माण होते.

किती वीज निर्माण होईल?
इंटरेस्टिंग इंजिनिअरिंगच्या अहवालात असे म्हटले आहे, की या सुविधेला सुपर एअर पॉवर बँक म्हणतात. चायना ग्रीन डेव्हलपमेंट इन्व्हेस्टमेंट ग्रुपने चायना अकादमी ऑफ सायन्सेसच्या टेक्निकल इन्स्टिट्यूट ऑफ फिजिक्स अँड केमिस्ट्रीच्या मदतीने हे विकसित केले आहे. अलीकडील अहवालांनुसार, हा प्लांट लवकरच कार्यरत होणार आहे. तो एका वेळी ६ लाख किलोवॅट-तास वीज देऊ शकतो आणि १० तास सतत चालू शकतो. एका वर्षात, तो अंदाजे १८० दशलक्ष युनिट वीज निर्माण करेल, जी अंदाजे ३०,००० घरांना वीज देण्यासाठी पुरेशी आहे.

प्लांट कसे काम करते?
प्लांटमध्ये वीज वापरून हवा स्वच्छ करून नंतर दाबून ठेवली जाते. तिला थंड करून नंतर लिक्विडमध्ये रूपांतरित केले जाते. हे द्रव मोठ्या टाक्यांमध्ये साठवले जाते. जेव्हा विजेची आवश्यकता असते तेव्हा द्रव हवा गरम केली जाते. हा वायू वेगाने घनरूप होतो आणि विस्तारतो. हा विस्तार टर्बाइन फिरवतो आणि वीज निर्माण करतो. हे संयंत्र गोबी वाळवंटात पसरलेल्या २,५०,००० किलोवॅटच्या सौरऊर्जेच्या फार्मशी जोडलेले आहे.

हे संयंत्र का आवश्यक आहे?
सूर्य आणि वाऱ्यापासून वीज निर्मिती करणे फायदेशीर आहे, परंतु ते स्थिर नाही. कधीकधी ते जास्त वीज निर्माण करते, कधीकधी कमी. यामुळे पॉवर ग्रिडसाठी समस्या निर्माण होतात. हे संयंत्र अतिरिक्त वीज साठवू शकते आणि गरज पडल्यास ती वापरू शकते. संशोधक वांग जुनजी म्हणाले, की सौर आणि पवनऊर्जेमध्ये चढ-उतार होतात, ज्यामुळे पुरवठा आणि मागणीमध्ये असंतुलन निर्माण होते. हे संयंत्र या समस्येचे निराकरण करेल आणि ग्रिड स्थिर ठेवेल.