डिजिटल सोन्यात गुंतवणूक नको रे बाबा... ‘सेबी’ने दिला इशारा : काही चूक झाल्यास आम्ही जबाबदार नाही!

जर तुम्ही डिजिटल सोन्यात गुंतवणूक करण्याचा विचार करत असाल तर सावधगिरी बाळगा. शेअर बाजार नियामक संस्था सेबीने यासंदर्भात इशारा जारी केला आहे. सेबीने ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मद्वारे डिजिटल सोने किंवा ई-गोल्ड सारख्या उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक करण्याविरुद्ध इशारा दिला आहे. सेबी म्हणते की ही उत्पादने सरकार-मान्यताप्राप्त सिक्युरिटीज नाहीत आणि त्यामुळे ती सेबीच्या कक्षेत येत नाहीत.

सेबीने असेही स्पष्ट केले आहे की जर डिजिटल सोन्यात गुंतवणूक करणाऱ्या कोणत्याही गुंतवणूकदाराला कोणतीही तक्रार असेल तर त्यांना सेबी अंतर्गत कोणतेही गुंतवणूकदार संरक्षण लाभ मिळणार नाहीत. सेबीचा हा इशारा अशा वेळी आला आहे जेव्हा सोन्याचे भाव जगभरात सध्या सर्वोच्च पातळीजवळ आहेत. अलिकडेच भारतात सोन्याच्या खरेदीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.

अनेक कंपन्या दाखवताहेत लालूच...
-अनेक कंपन्या फिजिकल गोल्डला पर्याय म्हणून ई-गोल्ड आणि डिजिटल गोल्ड अशी उत्पादने विकत आहेत. सेबीने स्पष्ट केले आहे, की अशी डिजिटल सोन्याची उत्पादने सेबी नियंत्रित सोन्याच्या उत्पादनांपेक्षा वेगळी आहेत. कारण ती सिक्युरिटीज म्हणून अधिसूचित केलेली नाहीत. ती पूर्णपणे सेबीच्या कार्यक्षेत्राबाहेर काम करतात.
-सेबीने असेही म्हटले आहे, की अशा डिजिटल सोन्याच्या उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक ही जोखीम असू शकते. गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घ्यावे की सिक्युरिटीज मार्केट अंतर्गत उपलब्ध असलेली कोणतीही गुंतवणूकदार संरक्षण यंत्रणा अशा डिजिटल सोने/ई-गोल्ड उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी उपलब्ध राहणार नाही. 

कसे चालते ही प्रक्रिया...
दागिन्यांच्या व्यवसायातील भारतातील काही मोठी नावे डिजिटल सोन्याचे उत्पादनेदेखील विकतात. स्विस कंपनीच्या सहकार्याने काम करणारी सरकारी मालकीची कंपनी (PSU), काही ऑनलाइन ज्वेलर्स आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मदेखील ही उत्पादने विकतात. डिजिटल सोने खरेदी करण्यासाठी खरेदीदार फक्त विक्रेत्याच्या वेबसाइटवर लॉग इन करतो आणि १०० रुपयांपेक्षा कमी किमतीत उत्पादन खरेदी करू शकतो. विक्रेता खरेदी केलेल्या सोन्याची रक्कम आणि ग्रॅमची माहिती देणारी पावती देतो. गरज पडल्यास, खरेदीदार ही पावती परत करून विक्रेत्याने दिलेल्या पर्यायांनुसार सोन्याइतकी परतफेड किंवा सोन्याचे दागिनेही मिळवू शकतो.

हे लक्षात ठेवा...
सेबीने नियंत्रित केलेल्या सोन्याच्या उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक करणे अधिक सुरक्षित आहे. कारण गुंतवणूकदारांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी नियम आणि कायदे आहेत. डिजिटल सोन्यासारख्या उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक करण्यापूर्वी संपूर्ण माहिती गोळा करणे आणि जोखीम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.